خادم | شهرآرانیوز؛ در یک صدا کردن دهها هزار نفر در ورزشگاه، هیچ ورزشی به پای فوتبال نمیرسد. شعارهای گاه موزونی که از حنجره هزاران هوادار یک تیم خارج میشود، یک رفتار جمعی موسیقیایی است. این نکتهای است که کیوان آقامحسنی در نشستی که با عنوان «موسیقی، انسان و زندگی اجتماعی» در مؤسسه آموزش عالی فردوس برگزار شد، به آن اشاره کرد.
گفتوگو درباره دو کتاب «آوازهای فوتبال در ایران» و «موسیقی شناسی انسان گرا» از کیوان آقامحسنی که به ترتیب در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۴ منتشر شدهاند، موضوع این نشست بود.
آقامحسنی که دانش آموخته مقطع دکترای رشته اتنوموزیکولوژی یا موسیقی شناسی قومی از دانشگاه هانوفر آلمان است، در کتاب «آوازهای فوتبال در ایران» فرایند تغییرات این رفتار موسیقیایی در ورزشگاههای ایران را در بازهای حدود نیم قرنی، یعنی از دهه ۴۰ تا اواسط دهه ۹۰ خورشیدی بررسی کرده است. آنچه در ادامه میآید، بخشی از صحبتهای او در این نشست است. ایدهای که در کودکی شکل گرفت
اولین باری که فضای استادیوم را تجربه کردم، ۱۰، ۱۱ ساله بودم و تراکتور با کشاورز بازی داشت. اولین شعاری که تصویرش در ذهنم ماند، ترانه «بری باخ» بود که تبریزیها میخواندند. من نخستین بار با این پدیده، که در کتاب آن را آوازهای فوتبال نامیدم، این طور روبه رو شدم. ذهنم درگیر این شده بود که این جمعیت چطور با هم هماهنگ شدهاند و اصلا چه کسی کار را هدایت و جمع میکند. جلب شدن توجه من به این سوژه از همین جا آغاز شد که در کتاب هم شرح دادهام.
از مرداد سال ۱۳۹۵ بود که پژوهش را شروع کردم. ابتدای مسیر هم خیلی سخت بود؛ چون مسیر خیلی مشخص نبود. اول اطلاعات جمع کردم. یکی از ویژگیهای رشته ما کار میدانی است؛ یعنی شما باید اطلاعات را در رویارویی مستقیم با افرادی که به آن فرهنگ موسیقیایی میپردازند، به دست بیاورید. این کار فقط کتابخانهای نیست. اما تصور کنید که باید به سکوهای ورزشگاه آزادی بروید و تلاش کنید به لیدرها، با ویژگیهای خاص فرهنگیای که دارند، نزدیک شوید تا بتوانید از آنها به عنوان افراد مطلع، اطلاعاتی به دست بیاورید. این واقعا یکی از چالشهای پروژه بود.
چالش مهم تر، بخش تاریخی کار بود؛ چون این کتاب دورهای از اواخر دهه۴۰ تا سالهای ۹۶ و ۹۷ را در بر میگیرد. برای این کار باید بوقچیها و …
